آمار 39 درصدی تجویز آنتی بیوتیک در کشور/چندبرابر شدن مصرف بی رویه آنتی بیوتیک ها بعد از کرونا

2

1399/9/2

14:33


آمار 39 درصدی تجویز آنتی بیوتیک در کشور/چندبرابر شدن مصرف بی رویه آنتی بیوتیک ها بعد از کرونا

سلامت نیوز: سرپرست دفتر نظارت و پایش مصرف فرآورده های سلامت سازمان غذا و دارو گفت:« بررسی نسخه ها و اطلاع رسانی به پزشکان در مورد میزان تجویز آنتی بیوتیک باعث شده از آمار 51 درصد تجویز آنتی بیوتیک در نسخ به حدود 39 درصد برسیم که البته هنوز هم آمار بالایی است چون توصیه سازمان جهانی بهداشت این است که این آمار تا 30 درصد باشد و ما هنوز تا این رقم فاصله داریم.»

دکتر نوشین محمدحسینی، سرپرست دفتر نظارت و پایش مصرف فرآورده های سلامت سازمان غذا و دارو در نشست خبری با خبرنگاران از طریق ویدئوکنفرانس گفت:« آنتی بیوتیک ها یکی از موثرترین داروهایی هستند که در حیات بشری می توانند نقش داشته باشند. تنها بیماری های عفونی وابسته به آنتی بیوتیک نیستند بلکه انواع شیمی درمانی و جراحی ها و بسیاری از درمان ها به وجود آنتی بیوتیک ها وابسته است.»


وی افزود:« مقاوم شدن میکروب ها در برابر آنتی بیوتیک ها موجب شده ما به روزی برگردیم که این داروها اصلا کشف نشده بود در واقع مقاومت میکروبی از اولین سالی که پنی سیلین به بازار آمد مشاهده شد. متاسفانه هر روز گزارش جدیدی از مقاومت میکروبی در برابر برخی انتی بیوتیک ها داریم و کم کم در مقابل میکروب ها به صورت کامل خلع سلاح می شویم. نمی توان خیلی آنتی بیوتیک جدیدی تولید کرد باید از آنچه که داریم با تجویز و مصرف درست محافظت کنیم.»


وی گفت:« امسال با توجه به شیوع کرونا این مشکل چندین برابر شده است هر سال به دلیل شیوع کرونا مصرف بی رویه آنتی بیوتیک را داشتیم در حال حاضر با وجود کرونا مشکلات در این زمینه چندین برابر شده است.»


دکتر محمدحسینی گفت:« تا سال گذشته هفته جهانی آنتی بیوتیک ها را داشتیم امسال این نام به هفته جهانی  آنتی میکروبیال ها تغییر پیدا کرده است به دلیل اینکه تا سال گذشته فقط نگران مقاومت میکروبی در برابر آنتی بیوتیک ها را داشتیم امسال این نگرانی را داریم که مقاومیت در برابر ضد انگل ها و ضد ویروس ها و ضد قارچ ها هم ایجاد شده است.»


وی گفت:« متاسفانه بسیاری از بیماران پزشکان را مجبور به تجویز آنتی بیوتیک می کنند این مسئله از مصادیق مصرف خودسرانه است. بسیاری از ما به محض اینکه علایم بیماری مان بعد از مصرف آنتی بیوتیک قطع می شود دوره درمان را کامل نمی کنیم و قطع می کنیم باید به خاطر داشته باشیم میکروب ها وقتی به یک حدی در بدن می رسند علایم آنها را از جمله تب، بدن درد و احساس خستگی را مشاهده می کنیم وقتی که شروع به مصرف آنتی بیوتیک می کنیم اولین میکروب هایی که از بین می روند ضعیف ترین میکروب ها هستند. »


وی افزود:« وقتی علایم بیماری قطع می شود به این معنا نیست که همه میکروب ها از بین رفته اند بلکه تعداد زیادی از میکروب هایی که ضعیف تر هستند از بین رفته اند ولی میکروب های قوی تر باقی مانده اند و زمانی که مصرف آنتی بیوتیک تجویزی را قطع می کنید این میکروب در بدن باقی می ماند و اینبار به محیط بیشتری دسترسی دارد و به همین دلیل دفعه بعد که بیمار شدید طول درمانی بیشتری خواهید داشت. تکمیل نکردن دوره درمان با آنتی بیوتیک هم از مصادیق مصرف خودسرانه است.مصرف آنتی بیوتیک به توصیه دیگران هم از مصادیق مصرف خودسرانه است.»


وی درباره آمار مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک ها در کشور گفت:« آمار دقیقی از مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک ها در کشور نداریم اما آمار احتمالی را می توان از اختلاف فروش آنتی بیوتیک با میزان تجویز در نسخه ها حدس زد. سازمان جهانی بهداشت یک بررسی درباره آمار مصرف آنتی بیوتیک در کشورها انجام داده که ایران در بین 65 کشور در رده دوم یا سوم بد مصرف کردن آنتی بیوتیک ها قرار دارد بعد از کشور ما ترکیه و بعد از آن سودان قرار دارد.»


وی گفت:« در سازمان غذا و دارو، "کمیته کشوری تجویز و مصرف منطقی دارو" را داریم که این کمیته از سال 75 تشکیل شده و تاکنون در این زمینه فعالیت داشته است که در دو شاخه جداگانه هم برای فرهنگ مصرف داروها فعالیت کردیم و از فعالیت در مدارس و تهیه کتاب های قصه برای نسل آینده تا آموزش زنان خانه دارو کارمندان ادارات و آموزش در سطح شهر به صورت بیلبورد کارهای مختلف انجام شده است. در کنار این با همکاری گروه بیماری های عفونی دانشگاه تهران و انجمن متخصصین بیماری های عفونی فیلم های آموزشی برای همکاران پزشک آماده کردیم. بررسی نسخه ها و اطلاع رسانی به پزشکان در مورد میزان تجویز آنتی بیوتیک باعث شده از آمار 51 درصد تجویز آنتی بیوتیک در نسخ به حدود 39 درصد برسیم که البته هنوز هم آمار بالایی است چون توصیه سازمان جهانی بهداشت این است که این آمار تا 30 درصد باشد و ما هنوز تا این رقم فاصله داریم.»
ادامه دارد...

وی گفت:« بیشترین آنتی بیوتیک مصرفی در کشور، ابتدا آنتی بیوتیک های خوراکی از جمله مترونیدازول است که در صف اول قرار دارد بعد آموکسی سیلین و کوآموکسی کلاو و سفالکسین است. در میان آنتی بیوتیک های تزریقی بالاترین میزان مصرف را پنی سیلین بخصوص 6.3.3 است و بعد از آن جنتامایسین و سفازولین و سفتریاکسون است. از مردم خواهشم می کنیم با شنیدن نام این داروها اقدام به مصرف خودسرانه نکنند. مصرف آنتی بیوتیک ها در بیماری های ویروسی نه تنها کمکی نمی کند بلکه با از بین بردن میکروب های خوب روده ای ما را در مقابل ویروس بی سلاح تر می کند.» وی درباره وضعیت مصرف آنتی بیوتیک های طبیعی طب سنتی در کشور گفت:« هیچ تفاوتی از نظر مصرف غیرمنطقی و بدون نظر پزشک بین داروهای طب سنتی و طب نوین وجود ندارد به همان اندازه که داروهای طب سنتی می تواند تداخل داشته باشند داروهای نوین هم می تواند تداخل وعوارض جانبی داشته باشند، همانقدر که مصرف غیرمنطقی داروهای طب نوین می تواند آسیب بزند مصرف غیرمنطق طب سنتی هم می تواند آسیب بزند.داروهای طب سنتی باید تحت نظر پزشک متخصص طب سنتی مصرف شود. مردم به اشتباه تصور می کنند داروهای گیاهی و طب سنتی اگر فایده ای نداشته باشند ضرر ندارند که تصور غلطی است و مصرف بی رویه این داروها می تواند آسیب زننده باشد.» وی درباره فروش بدون نسخه آنتی بیوتیک ها در برخی داروخانه ها گفت:« فروش بدون نسخه آنتی بیوتیک ها در داروخانه ها ممنوع و تخلف است. نظارت مردم می تواند جلوی این تخلف را بگیرد. اگر فرهنگ مصرف را اصلاح کنیم فکر نمی کنم هیچ داروخانه ای دنبال فروش آن باشد. 13 هزار داروخانه در سراسر کشور داریم و امکان اینکه در تمام ساعات شبانه روز برای بازرسی از داروخانه ها بازرس داشته باشیم وجود ندارد.» وی درباره مصرف آنتی بیوتیک ها در دوران کرونا گفت:« می دانیم که کرونا یک بیماری ویروسی است. یکی از مهمترین چیزهایی که مردم باید بدانند این است که آنتی بیوتیک ها به هیچ عنوان روی ویروس ها موثر نیستند. با شیوع کرونا گروه زیادی دست به مصرف آنتی بیوتیک ها حتی با تصور پیشگیری زده اند که خیلی خطرناک است. مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک ها سیستم ایمنی بدن را تضعیف می کند و تنها سلاحی که در برابر ویروس کرونا دارید سیستم ایمنی بدن است گرچه مقداری داروهای آنتی ویروس کمک کننده است اما در مورد کووید-19 هنوز آنتی وایرال اختصاصی نداریم.» وی افزود:« استفاده بی رویه در این مورد بسیار خطرناک است البته مواردی است که بیمار دچار عفونت ویروسی می شود یک عفونت باکتریال هم به سیستم اضافه می شود و باکتری ها هم ممکن است روی بیماری قرار گیرند در این زمان است که پزشک با تشخیص نوع باکتری که عفونت ایجاد کرده است آنتی بیوتیک مناسب را تجویز می کند. در درمان کرونا تنها زمانی آنتی بیوتیک استفاده می شود که یک عفونت ثانویه ایجاد شده است در غیراینصورت آنتی بیوتیک بر روی کرونا و هیچ بیماری ویروسی ای تاثیری ندارد.» وی در پاسخ به سوالی درباره اینکه داروی رمدسیویر موجود در بازار ناصر خسرو از کجا می آید، گفت:« داروهایی که در بازار غیررسمی به فروش می رسند کاملا تقلبی اند و به هیچ عنوان نباید از مسیر غیررسمی دارو تهیه شود چون این داروها صرفا در اختیار بیمارستان هایی که بیمار بستری کرونایی دارند، قرار می گیرد و حتی در داروخانه ها هم توزیع نمی شود خارج از این مسیر داروی رمدسیویر یا تقلبی است و ممکن است فقط برچسب رمدسیویر را داشته باشد ولی حاوی داروی دیگری باشد.» وی در پاسخ به یانکه چرا واکسن آنفلوانزا تاکنون در اختیار داروخانه ها قرار نگرفته است، گفت:« واکسن های آنفلوانزا امسال در اختیار معاونت بهداشتی قرار گرفت تا برای گروه های خاص از جمله زنان باردار، افراد بالای 65 سال و بیماران خاص به صورت رایگان توزیع شود. افراد معمولی با رعایت فاصله اجتماعی و زدن ماسک و شستن مداوم دست ها به خودی خود نسبت به آنفلوانزا ایمن هستند و امکان ابتلا به این بیماری با رعایت نکات بهداشتی بسیار پایین می آید.» وی درباره وضعیت مصرف داروهای اعصاب و روان با توجه به شیوع کرونا، گفت:« مصرف خودسرانه داروهای اعصاب و روان بسیار خطرناک است و ممکن است عوارض جبران ناپذیری داشته باشد. تجویز این داروها باید صرفا توسط پزشک باشد. آماری از مصرف خودسرانه داروهای اعصاب و روان نداریم البته آمار مصرف داروهای ضدافسردگی در تمام دنیا بالا رفته که دلیل آن رواج زندگی ماشینی ، سبک زندگی جدید ،مشکلات اقتصادی و مشکلات اجتماعی، کمتر بیرون رفتن از منزل می باشد که این موارد می تواند زمینه ساز بروز افسردگی در افراد شود به جای مصرف خودسرانه این داروها باید در خانه ورزش کنیم و برنامه شاد داشته باشیم، کتاب بخوانیم، امید به زندگی را در خود بالا ببریم و باکسانی که انرژی مثبت دارند بیشتر در تعامل باشیم.» وی درباره آمار مسمومیت دارویی در بیماران کرونایی گفت:« هنوز آماری از مسمومیت دارویی به واحد سموم ما نرسیده است. تا جایی که اطلاع دارم برای پیشگیری از تداخلات دارویی برای درمان بیماران مبتلا به کرونا، پروتکل های درمانی در نظر گرفته شده است و وقتی پروتکل نوشته می شود تداخلات دارویی و نحوه مدیریت آن بررسی می شود. در بسیاری از موارد همکاران ما قادر به مدیریت تداخل دارویی هستند و تداخلات بسیار کمی هستند که قابلیت مدیریت نباشند.» وی درباره نسخه الکترونیک و تاثیر آن در میزان تجویز آنتی بیوتیک ها گفت:« تصور نمی کنم نسخه الکترونیک تاثیری در تجویز آنتی بیوتیک ها داشته باشد. تنها اثر نسخه الکترونیک این است که خطایی که بر اثر بدخطی پزشک در داروخانه یا توسط پرستار رخ می دهد کاهش پیدا کند. ولی آنچه در منطقی شدن تجویز آنتی بیوتیک ها موثر است طبقه بندی آنتی بیوتیک ها به سه دسته اصلی است که شامل دسته ای که همه پزشکان می‌توانند آن را تجویز کنند، دسته ای که باید با احتیاط تجویز شود و دسته ای که باید در شرایط خاص تجویز شود. این طبقه بندی در کشور ما هم انجام شده و لیست آن اعلام شده است.»

مطالب مشابه


تصویری


ویدئو