همه چیز درباره سفره هفت سین عید نوروز

همه چیز درباره سفره هفت سین عید نوروز


منبع: نمکستان

29

1401/7/12

17:31


یکی از جشن های بزرگ ایرانیان از دیرباز تا کنون نوروز است. این عید که برای ایرانیان از گذشته تا کنون بسیار اهمیت داشته و مهم بوده آیین و آداب خاصی نیز به همراه دارد.

نمکستان : یکی از جشن های بزرگ ایرانیان از دیرباز تا کنون نوروز است. این عید که برای ایرانیان از گذشته تا کنون بسیار اهمیت داشته و مهم بوده آیین و آداب خاصی نیز به همراه دارد. یکی از مهمترین این آیین ها که ما در اینجا به تاریخچه آن میپردازیم، سفره هفت سین است. در طول مدت زمان این آیین نیز مانند سایر رسوم های کهن دچار دخل و تصرف شده و در آن تغییراتی را ایجاد کرده اند. ما سعی میکنیم در اینجا آیین کهن سفره هفت سین را برای شما تشریح کنیم.

این آیین یک جزوء رسوم های پارسی بوده، هفت سین از هفت محصول زمینی انتخاب میشود که خداوند آن را به انسان ها بخشیده است. این کار بیشتر برای تشکر و قدر دانی از نعمت های خداوند انجام میشد.

همه چیز درباره ی سفره هفت سین

وسایل هفت سین پنج ویژگی خاص دارند مانند:

۱. باید دارای نام پارسی باشند

۲. با کلمه سین آغاز شود

۳. باید از ریشه گیاهان باشد.

۴. باید حتما خوردنی باشد

۵.نام هایشان نباید ترکیبی باشد. مانند سیر ترشی و عدس پلو

وقتی به شرایط بالا دقت میکنیم، متوجه خواهیم شد که خوان هفت سین پارسی را سیر، سماغ، سیب، سرکه، سبزی خوردنی و سمنو پیده میشود نه با وسایلی که امروزه باب شده مانند سنبل، سماور، سکه که خوردنی نیستند. ماهی قرمز که امروزه مهمان همه ساله سفره هفت سین ما ایرانی ها شده از سمبل های عید کشور چین است، با این تفاوت که در عید چینی ها، ماهی قرمز را رها کرده به منظور جاری بودن زندگی، ولی ما ایرانی ها ماهی را در یک تنگ حبس کرده و تا لحظه مرگ آنها را نگهداری میکنیم. اما در هفت سین پارسی، سیب را درون آب زلال میگذارند تا عشق بین مردم پایدار بماند و انار نشانه عشق و باروری میان انسان ها است.

چرا عدد هفت؟

این عدد در زبان پارسی به نام امرداد میباشد.امرداد در پارسی به معنی بی مرگی و جاودانگی است. به همین دلیل که عدد هفت معنی بسیار زیبای جاودانگی را دارد، هفت واژه از بیست ملیون واژه پارسی را گزیده کرده و در خوان نوروز میچینند. یکی دیگر از آیین جالب نوروز در دوره کهن پارس این بود که مردم، ۱۰ روز مانده به عید هفت دانه را سبز میکردند و در ظروف جداگانه سر در خانه خود میگذاشتند. هر کدام از این هفت دانه بهتر ثمر میداد و سبز میشد، نشانه پر ثمری آن محصول برای کشت کردن در آن سال بود.

به طور کلی عدد هفت در میان اعداد برای پارسی زبانان بسیار مقدس بوده. و این عدد را خوش یمن میدانستند مانند: هفت خان رستم، هفت آسمان، هفت اقلیم، هفت فرشته، هفت شهر عشق عرفان، هفت روز هفته

چرا کلمه سین

به گفته برخی از کارشناسان کلمه سین در ابتدا شین بوده و هفت شین گفته میشد. و گزینه های هفت شین در ابتدا از شراب، شیر، شکر، شمشاد، شمع،و شابه بود. ولی به دلیل ورود اسلام و ممنوع بودن خوردن شراب کلمه شین را به سین تبدیل کردند. طبق شنیده ها سین اولین واژه نام هفت فرشته پارسی باستان است که دارای ویژگی های خوبی بودن. در ادامه به نماد گزینه های کلی هفت سین از قدیم تا کنون میپردازیم.

همه چیز درباره ی سفره هفت سین

سبزه

همان طور که قبل هم اشاره کردیم در ایران باستان چند روز مانده به عید و در کاخ شاه هفت ستون از خشت درست میکردند و در هر کدام دانه هایی مانند: جو، گندم، برنج، عدس، کنجد، نخود و لوبیا میکشتند. در ششمین روز عید آنها را درو میکردند و هرکدام ثمره بهتری میداد به عنوان محصول کشت میشد. سه تا از این سبزه های سبزشده را به نشانه اندیشه نیک ،گفتار نیک و کردار نیک بر روی سفره میگذاشتند.

امروزه هم بعد از گذشت سالها سبزه یکی از مهمترین اعضای سفره هفت سین به شمار میرود و مردم این رسم را با اندکی تغییرات پاس میدارند.

مجمر

در هفت سین زرتشتیان گذاشتن مجمر یا آتشدان از نکات مهم تلقی میشود و نماد بهشت امشاسپند را دارد. آتشی که درون این مجمر گذاشته میشود از آتش مقدس زرتشتیان مایه میگیرد. روشنایی از عوامل پیدایش اهورا مزدا است و نماد نیکی و راستی را میان این افراد دارد.

در دوران کهن در ایران باستان در دوطرف مجمر شمع یا چراغ های گرانبها میگذاشتند و آنها را روشن میکردند، این کار را برای راندن اهریمن در آنجا انجام میدادند. کتاب مقدس یکی دیگر از موارد چیدنی در سفره هفت سین است.در دوران ساسانیان کتاب اوستا را بر سفره میگذاشتند و قبل از رسیدن سال جدید قسمتی از آن که فروردین یشت است را میخواندند. امروزه بر سر سفره ما مسلمانان کتاب دینی و آسمانی قران گذشته میشود و سال را با خواندن آیه هایی از این کتاب آسمانی شروع میکنیم.

نان

یکی دیگر از مواردی که از گذشته تا حال بر سر سفره هفت سین ها گذاشته میشود، نان است که نماد برکت میباشد. امروزه نان سنگک یا نان کماج شیرین را بر سر سفره های نوروزی قرار میدهند.در دوره ساسانیان، نان های گردی به اندازه یک کف دست پخت میکردد به نام درون، گاهی بر روی نان دعاهایی میخواندند و به آن نان  نوروزی میگفتند.

همه چیز درباره ی سفره هفت سین

سمنو

در نزدیک به عید مردم از جوانه های گندم سمنو میپختن. سمنو نماد فراونی غذا است و خوراکی مقوی و پر انرژی میباشد.

سیر

در دین زرتشت اعتقاد دارند که بوی سیر دیوان را فراری میدهد.این افراد سیر را در نان ترید میکنند و در مرایم پرسه با سداب استفاده میکنند. سیر نماد پاکیزگی و میکروب زدایی است. زرتشتیان هرگز پوست سیر را جایی نمیگذارند چون اعتقاد دارند که از سحر و جادو هم بدتر است.

سرکه

سرکه نیز نماد پاکی و از بین بردن آلودگی و سحر و جادو میباشد.

سماق

نماد عشق و پیوند دلها در سفره هفت سین سماق است.

ماهی

همانطور که گفتیم ماهی نیز یکی دیگر از موارد است که همیشه پای ثابت سفره هفت سین است. اسفند برج حوت میباشد و حوت به معنی ماهی است. برای همین امر است که ماهی را هنگام سال تحویل بر روی سفره هفت سین میگذارند.

انار

انار همیشه از مقدس ترین درختان شناخته میشد. انار به دلیل داشتن دانه های زیاد نشانه برکت و روزی است. زرتشتیان معمولا یک کاسه را  پر آب کرده، سپس یک انار را داخل آن می انداختن و چون انار را میوه ای پر رزق و روزی میدانند سر سفره سال تحویل میگذارند.

همه چیز درباره ی سفره هفت سین

سکه

پول در سفره نوروزی زرتشت به معنی شهریور امشاسپند میباشد و بودن آن را بر سر سفره نماد برکت و سرشاری پول میباشد.

سپند

سپند یا همان اسفند نشانه دوری از چشم زخم در دوران باستان بوده و در مراسم مذهبی استفاده میشود. امروزه از اسفند برای دور کردن چشم زخم و همچنین ضد عفونی کردن اماکن استفاده میشود.

سنجد

عطر شکوفه های سنجد باعث تحریک عشق و محبت میشود.به همین دلیل بر سر سفره ایرانیان از کهن تا کنون استفاده میشده.

آیینه

به اعتقاد اقوام زرتشتی آدم ابوالبشر در اخرین ماه سال متولد میشود. پس نمادی از آن را در سفره میگذارند تا این کار آسان تر شکل بگیرد. آنها آینه ای را بالای سفره قرار میدهند و دور آن را شمع میچینند. اغلب تعداد شمع ها و تعداد فرزندان خانواده باهم ارتیاط مستقیم دارند.

تخم مرغ

یکی دیگر از گزینه های سفره نوروز که هنوز پابرجا میباشد، تخم مرغ است که به صورت رنگ شده در سفره قرار میدهند. تخم مرغ نماد نژاد و نطفه است که در روز عید به نشان تولد آدمیان به شمار می آید.

در آخر علاوه بر تمامی موارد ذکر شده در بالا بر سر سفره های هفت سین از گل های زیبا و خوش بو مانند سنبل، شب بو و نرگس نیز استفاده میکنند که نشانه آمدن بهار است. زمان تحویل سال سفره هفت سین چیده میشود و تمامی اعضای خانواده لباس نو میپوشند و ظاهری آراسته دور سفره میشینند و چند دقیقه به تحویل سال بهترین آرزو ها را برای عزیزان خود میکنند.

مطالب مشابه


نظرات


تصویری


ویدئو